Veel mensen bezoeken een museum zonder precies te weten wat kunst met hen doet. De één richt zich volledig op de details van het doek, de ander probeert het verhaal achter de verf te ontrafelen, en weer een ander denkt: oké… en nu? Toch blijkt kunst iets interessants met ons te doen, vaak zonder dat we het doorhebben. Om dat beter te begrijpen sprak ik met postdoc MacKenzie Trupp, die onderzoekt hoe kunstervaringen ons welzijn kunnen beïnvloeden.
We behandelen de geest en het brein vaak als twee verschillende dingen. Maar de moderne neurowetenschap bewijst het tegendeel: elk betekenisvol gesprek verandert iets op fysiek niveau in het brein.
Speel geen willekeurige muziek tijdens het bekijken van kunst, want wat je hoort kan zomaar veranderen hoe mooi het kunstwerk is.
Nijmeegse onderzoekers vonden een manier om een belangrijk hersengebied voor angst te beïnvloeden. De krantenkoppen spraken al snel over een ‘uitknop voor angst’, en dat klinkt behoorlijk spectaculair. Maar het echte verhaal is misschien nog interessanter: we beginnen steeds beter te begrijpen waarom angst zo snel wordt aangezet, en waarom het daarna zo moeilijk weer uitgaat.
De meeste mensen associëren oestrogeen met eierstokken, puberteit, menstruaties of opvliegers, maar wat als ik je vertel dat dit hormoon bepaalt hoe je denkt, voelt en zelfs met anderen in contact komt?
Ik had nooit het carrièredoel om neurowetenschapper te worden en ik ben ook geen boekenliefhebber geweest, omdat mijn ADHD me er vaak van weerhield om ze uit te lezen. Terwijl mijn passie voor dit vakgebied groeide, kwam ik een paar neurowetenschappelijke boeken tegen die mijn kennis versterkten, mijn blik verbreedden en mij gezelschap gaven in de koude, donkere Nederlandse winter.
Mensen zijn gek op hokjes. Ze maken de wereld overzichtelijk, behapbaar: dit is zus, dat is zo. Zulke ordening is handig om gedachten te ordenen, knopen door te haken, en complexe kwesties aan te vliegen. Maar het kent ook een keerzijde. Zodra we de werkelijkheid te strak in vakjes persen, verliezen we nuance. De wereld is geen ruitjesschrift, maar een meerlaags canvas. Dat geldt ook voor de werking van ons brein.
Je scrolt door sociale media als je merkt dat je telefoon op 3% staat. Je hebt je oplader nodig. Nu! Dus, je staat op, loopt doelgericht naar de keuken, en… Blijf staan. Je staat midden in de kamer, staart naar de koelkast en vraagt je af waarom je daar überhaupt naar binnen bent gekomen. Wat doe ik hier?
Van het ontwerp van de autogordel tot aan de symptomen van een hartaanval: op allerlei plekken in de maatschappij dient de gemiddelde man als uitgangspunt voor onderzoek en ontwikkelingen. Gelukkig is er een inhaalslag gestart om ook anderen beter te representeren, zoals vrouwen. Hoe staan we ervoor in de neurowetenschap?
Stel je voor dat iemand €10 met je moet delen, maar €8 voor zichzelf houdt en je slechts €2 geeft. De meeste mensen zouden dat als oneerlijk zien. Stel je nu twee verschillende mensen voor die dit aanbod doen. Eén persoon is meestal gul. De ander staat bekend om zijn egoïstische gedrag. Hoewel ze allebei dezelfde split aanbieden, voelt het toch anders, nietwaar?