This post is also available in Engels .
Ik ben een stressbakker. Als ik veel deadlines heb, kunnen mijn vrienden en familie dat meestal zien aan gebakken lekkernijen die ik meebreng. Bakken is een bewust proces: je zoekt de juiste ingrediënten, meet ze nauwkeurig af, houdt anders smakende maar gelijk ogende soorten uiteen (zoals suiker en zout), gebruikt meerdere zintuigen, en maakt allerlei complexe of inspannende bewegingen. Het resultaat is (als het goed is) heerlijk en kan vaak gedeeld worden met anderen. Nu het einde van jaar weer nadert kan een schaal koekjes de bijkomende drukte draaglijker maken en volgens de wetenschap dus zelfs je stress verminderen.
Kokkerel-coping strategie: lessen uit de pandemie
Tijdens de COVID-19-pandemie werd duidelijk dat koken of bakken het gemoed kan verbeteren en angst kan verminderen. In thuis-isolatie gebruikten veel mensen bakken als coping strategie, zo bleek uit vele bananenbroden en zuurdesemstarters die magen en sociale media vulden. Onderzoek toont aan dat mensen die koken of bakken als nuttig ervoeren tijdens de lockdown minder last hadden van angst en depressie en een hoger psychologisch welzijn rapporteerden. Bakken bevorderde ook het gemeenschapsgevoel: mensen deelden recepten online, vergeleken de voortgang van hun zuurdesem of bakten samen met huisgenoten. Deze sociale verbondenheid biedt psychologische bescherming en versterkt het stress verminderende effect.
Kokkerellen is bovendien een creatieve activiteit. Of je nu een recept perfectioneert of koekjes versiert, het proces vereist zowel structuur als vindingrijkheid. Creatieve taken, zelfs korte zoals tekenen of kneden, kunnen het stresshormoon cortisol verminderen. Nieuwe studies over culinaire therapie tonen ook een verbeterd affect, een grotere betrokkenheid en een vermindering van zelf gerapporteerde stress na het koken.
Hoe bakken het brein activeert
Er zijn nog geen neuroimaging studies gedaan die specifiek de effecten van bakken onderzoeken, maar de verwachting is dat onderliggende mechanismen vergelijkbaar zijn met die van mindfulness. Mindfulness-oefeningen stimuleren aandacht voor het huidige moment en helpen minder te piekeren. Mindfulness wordt in verband gebracht met veranderingen in hersennetwerken die betrokken zijn bij dagdromen, en gaat gepaard met verminderde reactiviteit van de amygdala die stressreacties moduleert. Bakken ondersteunt deze verschuiving op natuurlijke wijze. De taak vereist voortdurende aandacht: meten, timen en texturen observeren. Er komt ook een hoop integratie van verschillende zintuigen bij kijken. Mengen en kneden spreken de tactiele en proprioceptieve zintuigen aan; geuren en smaken activeren gebieden waar we mee ruiken en proeven; repetitieve bewegingen doen een beroep op motorische circuits. Deze combinatie aan prikkels verhogen waarschijnlijk de activiteit in de insula, een gebied dat betrokken is bij de integratie van zintuigelijke informatie en het ondersteunen van zelf-gericht bewustzijn, een mechanisme dat ook wordt versterkt tijdens mindfulness-meditatie. Samen kunnen deze processen de hersenen in een meer gereguleerde, op het heden gerichte toestand brengen, waardoor stress wordt verminderd en je stemming verbetert.
Mindful kokerellen toepassen
De kennis dat kokerellen stress kan verlichten, betekent niet dat dit vanzelf gebeurt. Als je je haast, drie dingen tegelijk doet, of in stress probeert die koekjes af te krijgen voor het kantoorfeest, zul je waarschijnlijk minder stressverlichting ervaren. Om van je baksessie een mindfulness-oefening te maken, kun je deze tips raadplegen:
- Vertraag de stappen: beschouw het recept als een verhaallijn aan handelingen waarop je je moet concentreren, in plaats van een taak die je zo snel mogelijk moet voltooien.
- Gebruik al je zintuigen: let op texturen, geuren en temperaturen om je aandacht bij het bakken te houden.
- Deel het resultaat: sociale contacten versterken het beloningsgevoel. Bovendien kan het nooit kwaad om iemand een vers koekje aan te bieden.
- Streef niet naar perfectie: behandel fouten zoals mindfulness afleidingen behandelt, erken ze en ga verder.
Bakken maar!
Credits
Auteur: Helena Olraun
Buddy: Siddharth Chaturvedi
Redactie: Vivek Sharma
Vertaling: Helena Olraun
Redactie vertaling: Wieger Scheurer
Featured image by JÉSHOOTS on pexel.com
About The Author
